qaynamaq


qaynamaq
f.
1. Bərk qızdırılmaq, ya qızmaq nəticəsində buxarlanaraq pıqqıldamaq, paqqıldamaq, qələyan etmək, köpüklənmək (mayelər haqqında). Su qaynayır. Müxtəlif mayelər müxtəlif temperaturda qaynayır. // İçində maye, xörək qaynayan qab haqqında. Qazan qaynayır. Çaydan qaynayır. – Samovar elə şiddətlə qaynayır ki, guya bu saat hərəkət edəcək. C. M..
2. Şişib qabarmaq, turşuyub qabarmaq, qıcqırmaq. Üzüm şirəsi qaynamağa başladı.
3. məc. Yerdən şiddətlə çıxıb qabarmaq, fışqırmaq, köpüklənmək, axmaq. Çeşmə yerdən qaynayıb axır. – Buradan mən görürəm çeşmələri qaynamada. A. S.. Ey oğlum, özün də bu qabaq tərəfdə, qaynayan bulaqdan sərin su içərsən. S. R..
4. məc. İntizamsız bir surətdə hərəkət edən saysız-hesabsız adam və ya heyvan, həşərat və s. kütləsi haqqında. Küçələr adamla qaynayır. – Yenə mən keçirəm küçələrindən; Yenə qaynayırsan, qocaman şəhər. S. V..
5. məc. Bir şeyin çox güclü, şiddətli, coşqun təzahürünü ifadə edir. Onun solğun yanaqlarında qəribə bir qızartı, gözlərində isə kəskin parıltı qaynayırdı. Ə. Ə.. Qoca əxinin sinəsi isə sanki tükənməz bir bulaqdı, o daima qaynayır. . Ə. M..
6. məc. Daim hərəkətdə olmaq, bir an rahat olmamaq. Bu adamın bir dəqiqə rahatlığı yoxdur, daim qaynayır. // məc. Dalğalanmaq, coşmaq, köpüklənmək, qabarmaq. Dəniz qaynayır.
◊ Qaynayıb-qarışmaq (qovuşmaq) – isinişmək, üns tutmaq, yaxınlaşmaq, dostlaşmaq. O, adamla qaynayıb-qarışan deyil. – Mən bütün qanım və ruhumla qaynayıb sizə qarışmışam. M. S. O.. <Qəhrəman> nə qədər qayğı çəksə, texnikumun işi ilə qaynayıb- qovuşsa, yenə balaca Sabiri unuda bilmirdi. S. R..

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Look at other dictionaries:

  • qan — is. 1. Orqanizmin damarlarında dövr edib, onun bütün hüceyrələrinin qidalanmasını və maddələrin mübadiləsini təmin edən qırmızı maye. Sadıq kişi əllərinin qanını arxda yuyub üz qoydu həyətdən çıxmağa. C. M.. . . Çox qan itirməsinə baxmayaraq,… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • cuş — is. <fars.> Coşma, qaynama; qələyan, həyəcan. Cuş eyləmək – coşmaq, qələyana gəlmək, qaynamaq, cuşa gəlmək, qızışmaq. <Harun:> Eşqimiz cuş eyləyib artmaqdadır gündən günə. Ü. H.. Cuşa gəlmək – coşmaq, qızışmaq, vəcdə gəlmək, şövqə… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • qarınca — bax qarışqa. Qarıncaların yuvasında iki cür qarınca olur: qanadlı və qanadsız. H. Z.. Kəpənəklər uçuşur; Qarıncalar qaçışır; Azuqəsin toplayır. H. K. S.. Qarınca (yuvası) kimi qaynaşmaq (qaynamaq) – bax qarışqa kimi qaynamaq («qarışqa»da).… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • qaynaşmaq — f. 1. Bax qaynamaq 4 cü mənada. Kişilər, övrətlər, uşaqlar . . qarışqa kimi qaynaşırlar. C. M.. Adamlar stansiyada qaynaşırdılar. A. Ş.. <Piri baba və qızlar> bir başqa pətəyə çatdıqda gördülər ki, buranın arıları pətəyin ağzında qarışqa… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • bibığım — (Kürdəmir) bir az, bir dəfə (“qaynamaq” feli ilə işlənir) – Su bibığım qaynasın, düyünü tök …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • bir — burum: (Ağdam, Bakı, Bərdə, Qazax, Şuşa, Tərtər) bir dəfə, bir qədər, bir az (“qaynamaq” feli ilə işlənir). – Qoy bir burum qaynasın, sora götü (Ağdam); – Bir burum qaynıyannan sora götürüf onu süzürsən (Şuşa) ◊ Bir çala (Qazax) – bir az, bir… …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • coşdammax — (Zəngilan) qaynamaq. – Simavar coşdaner, çaynığı yeyxala gəti dəmlə …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • cozdalanmağ — (Yardımlı) qaynamaq. – Qəfədanı ocağa qoy cözdalansun …   Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

  • burum — is. 1. Burula burula çıxan (qalxan, hərəkət edən) şarşəkilli kütlə. Tüstü burumları. Qar burumları. 2. «Bir» sözü ilə: bir burum məh. – bir dəfə, bir kərə. Bir burum qaynamaq. burum burum zərf Burum (1 ci mənada) halında. Ərzurumun gədiyinə… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

  • coşmaq — f. 1. Şiddətlənmək, çox güclənmək, gurlamaq, tüğyan etmək; daşmaq, kükrəmək (təbiət hadisələri haqqında). Tufan getdikcə coşur. Dəniz coşmuşdu. – Bu çaylar coşar indi; Qaynayıb daşar indi; Gözüm dağlarda qalıb; Yar gəlib aşar indi. (Bayatı).… …   Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti


Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.